درسنامه آموزشی آمادگی دفاعی کلاس نهم
درس 6: مردان مبارز و زنان قهرمان
مردان مبارز
در طول تاریخ بشر، انسانهای موحد بسیاری بودهاند که تعدادی از آنها به دلیل شرایط حاکم بر جامعهٔ خود، یکتاپرستی خویش را به کلی پنهان میکردند و تعدادی نیز، که معمولاً در اقلیت بودند، سعی میکردند تا پرستش خدای یگانه را در میان خویشان و اطرافیان خود تبلیغ کنند. آنها برای تبلیغ اعتقاداتشان گاهی جان خود را نیز ایثار میکردند، اما حاضر نبودند از اعتقادات خود دست بردارند.
با ظهور حضرت محمد (ص) پیامبر اسلام و آخرین فرستاده الهی، دوران دیگری از مبارزه با ظلم و جهل و بتپرستی و تبلیغ پرستش خداوند یکتا آغاز شد. اصحاب و پیروان آن حضرت نیز به تناسب شرایط و موقعیتشان سعی میکردند تا با حرکت در این مسیر الگوهای مناسبی برای سایر مردم باشند.
فعالیت (1) (صفحه 52 کتاب درسی)
در زیر اسامی سه نفر از مردان مبارز صدر اسلام و سه نفر از مردان مبارز دوران معاصر ایران آمده است. درباره زمان، شیوه و طرف مبارزه هر کدام دو سطر بنویسید. از دبیر خود، دبیر تاریخ، دبیر دین و زندگی و نیز اعضای خانواده مشورت بگیرید.
دوران صدراسلام:
عمار یاسر :
سلمان فارسی:
مالک اشتر:
دوران معاصر ایران (قبل از پیروزی انقلاب اسلامی):
آیت الله شهید مدرس:
میرزا کوچکخان جنگلی:
رئیسعلی دلواری:
مردان تلاشگر، مبارز و میهن دوست در طول تاریخ کهن سرزمین ما کم نبودهاند؛ اما پس از استقبال از دین اسلام و پذیرش آن توسط مردم ایران، وجود مردانی که برای پیشرفت کشور، ترویج فرهنگ اسلامی و سربلندی مردم تلاش میکردند، شدت و قوت بیشتری یافت. این مردان از میان تمام اقشار مردم بودهاند و هدفشان سعادتمندی ملت ایران بوده است.
در دوران معاصر روحانیان، عالمان و دانشمندان، شاعران و نویسندگان، مجاهدان و آزادیخواهان، سربازان میهن و … در این مجموعه حضور داشتهاند. بزرگ مردانی همچون میرزای شیرازی، سیدجمالالدین اسدآبادی، ستارخان، باقرخان، امیرکبیر و… نامهایی هستند که همگی برای آبادانی و سرافرازی میهن، گسترش دین و عدالت، رهایی کشور از مستبدان داخلی و استقلال ایران در مقابل نفوذ و دخالت بیگانگان تلاش فراوان کردهاند.
در دوران ستم شاهی نیز انسانهای آزادهای که در مقابل دین ستیزی و ظلم و ستم حاکمان پهلوی ایستادند، بسیار بودهاند. آنها رنج و سختی دوران مبارزه، زندان، شکنجه و شهادت در راه خدا را انتخاب کردند تا ثابت کنند که دین خواهی مردم و حفظ استقلال ایران اسلامی چراغ روشنی است که هرگز خاموش نخواهد شد. شهید نواب صفوی، شهید سیدعلی اندرزگو، شهید رجایی و… از این دسته مردان مؤمن و مبارز میهن ما هستند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در دورانی که کشور ما مورد تهاجم وحشیانه دشمن قرار گرفت، همهٔ مردم در مقابل این هجوم صدام ایستادند تا دین و استقلال کشور ما پابرجا بماند.
از میان شهیدان دفاع مقدس، چند نفر را به عنوان نمونه انتخاب کردهایم و در این درس به کمک شما دانشآموزان عزیز معرفی میکنیم تا زندگی و مبارزات آنها الگوی همهٔ جوانان ما قرار گیرد.
دربارهٔ زندگی، شخصیت و رشادتهای شهیدان،کتابها، ویژه نامهها و همچنین وبگاههای متعددی در فضای مجازی منتشر شده است که شما میتوانید از این منابع استفاده کنید.
فعالیت (2) (صفحه 54 کتاب درسی)
کامل کنید
نام و نامخانوادگی: شهید مهدی باکری
زندگی نامه: (سال و محل تولد، سال و محل شهادت):
مسئولیتها:
قسمتی از وصیتنامه یا خاطرهای از شهید:
خصوصیات اخلاقی شهید:
فعالیت (3) (صفحه 55 کتاب درسی)
کامل کنید
نام و نامخانوادگی: شهید عباسبابایی
زندگی نامه: (سال و محل تولد، سال و محل شهادت):
مسئولیتها:
قسمتی از وصیتنامه یا خاطرهای از شهید:
خصوصیات اخلاقی شهید:
فعالیت (4) (صفحه 56 کتاب درسی)
معرفی شهیدی از بستگان یا از شهر، روستا، محله یا کوچه شما
نام و نامخانوادگی شهید:
سن شهید هنگام شهادت:
خلاصهای از زندگینامۀ شهید:
بخشی از وصیتنامه شهید:
خاطره یا خصوصیات اخلاقی شهید:
فعالیت (5) (صفحه 57 کتاب درسی)
به این سؤال بدون مشورت گروهی و کمک گرفتن از دیگران، فکر کنید و پاسخ دهید.
در دوران دفاع مقدس بیش از 36 هزار دانشآموز از گروه همسالان شما در میدان جنگ، به خاطر دفاع از اسلام، انقلاب، کشور، دین و اعتقاداتمان به شهادت رسیدهاند و جان خود را ایثار کردهاند. هماکنون به کشور ما تهاجم نظامی نشده است؛ امّا دشمنان به تهاجم وسیع فرهنگی با هدف انحراف نوجوانان و جوانان روی آوردهاند. بهنظر شما چگونه میتوان در مقابل این تهاجم دفاع کرد؟
زنان قهرمان
یکی از وظایف مهم و اساسی زنان، تربیت فرزندانی است که زنان و مردان آینده جامعه را تشکیل میدهند. در واقع تمام کسانی که در هدایت و راهنمایی سایر انسانها و رشد و پیشرفت کشورشان نقش داشته و ایثارگری کردهاند، تربیت شدگان دامان مادران دلسوز و پاک دامن بودهاند.
در عصر حاضر، برخی از زنان علاوه بر اینکه در خانه به عنوان همسر و مادر نقش اساسی در رشد خانواده و تربیت فرزندان دارند، در جامعه نیز همپای مردان مشغول فعالیتاند.
در طول تاریخ کم نبودهاند زنانی که در شرایط سخت، با تدبیر خود، باعث تحولی بزرگ در جامعهٔ خود شدهاند.
فعالیت (6) (صفحه 58 کتاب درسی)
در زیر اسامی سه نفر از زنان قهرمان و تأثیرگذار صدر اسلام و سه نفر از زنان قهرمان و حماسهساز تاریخ معاصر ایران آمده است. دربارهٔ زندگی و اقدامات برجستهٔ آنان با استفاده از منابع معتبر تحقیق و در کلاس ارائه کنید.
| زنان قهرمان و تأثیرگذار صدر اسلام | زنان قهرمان و حماسهساز تاریخ معاصر |
| حضرت خدیجه (س) | بانو بیبی مریم بختیاری |
| حضرت فاطمه (س) | بانو مرضیه حدیدچی (دباغ) |
| حضرت زینب (س) | بانو فرنگیس حیدرپور (رزمندهٔ دفاع مقدس) |
زنان در دفاع مقدس نقش اساسی داشته و از راههای مختلف در دفاع از اسلام و انقلاب اسلامی مشارکت کردهاند:
1- پشتیبانی جنگ (رساندن وسایل و ادوات جنگی به رزمندگان، رساندن آب و موادغذایی به رزمندگان)
2- بهداشت و درمان، درمان مجروحان جنگ و انتقال آنها به پشت جبهه و مراقبت از آنها، تهیه و تدارک دارو، لباس و سایر امکانات
3- حضور مستقیم در صحنه نبرد
4- حمایت از ایثارگران

در دوران معاصر زنان مؤمن و شجاعی بودند که علاوه بر تربیت فرزندان صالح و باتقوا، دفاع از اعتقادات دینی و حفظ و گسترش آن را در جامعه وظیفهٔ خود میدانستند.
یکی از این زنان با ایمان و مبارز که پس از چند سال تحمل سختی و شکنجه در زندانهای رژیم شاه، به خارج از ایران رفت و در اردوگاههای نظامی فلسطین به چریکی تمام عیار تبدیل شد، خانم مرحومه مرضیه حدیدچی (دباغ) است. خانم دباغ با وجود هشت فرزند، با توجه به احتمال دستگیری مجدد و اعدام توسط رژیم ستمگر شاه، به زندگی مبارزاتی سخت خود ادامه داد.

فعالیت (7) (صفحه 59 کتاب درسی)
با مراجعه به کتاب خاطرات مرضیه حدیدچی (دباغ)، بخشی از خاطرات این زن قهرمان ایرانی را در کلاس بازخوانی کنید.

زنان قهرمان در دوران دفاع مقدس
در دفاع مقدس، زنان با ایمان و شجاع ایرانی، از ابتدای تهاجم ارتش بعثی عراق به کشورمان، در کنار مردان و در مقابل دشمن ایستادگی و مقاومت کردند و پس از آن نیز در پشت جبهه کارهایی انجام میدادند که اگر ارزش و پاداش آن نزد خداوند از دفاع مستقیم بیشتر نباشد، کمتر نخواهد بود.
زنان علاوه بر اینکه در پشت جبهه میتوانند در دفاع از کشورشان نقش مؤثری داشته باشند، در خانه نیز همسر، خواهر و مادر مردان، و در جامعه خویشاوند، همکار، همسایه و… آنها هستند. زنان با صبر و استقامت در مقابل سختیهای جنگ و تشویق مردان به دفاع از کشورشان، انگیزههای مقاومت عمومی را در جامعه تقویت میکنند.
|
|
|
در این بخش از درس، خاطرات یکی از زنان قهرمانی را که دوران دفاع مقدس در دفاع از کشورمان نقش داشته است، با هم میخوانیم.
سیده زهرا حسینی، دختر رزمندۀ ساکن خرمشهر
یک دفعه دل به دریا زدم و گفتم: هرچه باداباد! نهایتاً میگویند دختره دیوانه شده؛ خُب بگویند. چادرم را مرتب کردم. یک دفعه بلند شدم و لبهٔ وانت ایستادم. شروع کردم به صحبت و گفتم: مردم اینا جوانهای مظلوم خرمشهر هستند که به این روز افتادند. اینا به خاطر دفاع از ناموس و شرفشان، به خاطر دین و مملکتشان کشته شدند. سه روزه که به خاطر نبود آب و کفن، به خاطر بمباران هواپیما نتونستیم اینارو به خاک بسپاریم.

سه روزه که بدن اینا مثل شهدای کربلا روی زمین زیر آفتاب مونده.
شهید مریم فرهانیان
شهید مریم فرهانیان در 24 دی 1342 در آبادان و در خانوادهای متوسط و مذهبی به دنیا آمد. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی همراه با برادرش مهدی در جلسات سیاسی، مذهبی و تظاهرات مردمی شرکت میکرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در سال 1359 به عضویت بسیج درآمد و پس از گذراندن دورههای آموزش پرستاری و امدادگری در بیمارستان شرکت نفت امام خمینی آبادان، مشغول خدمت شد. او در حالی که هفده ساله بود، در بیمارستان به امدادگری و مداوای مجروحان جنگ تحمیلی میپرداخت.
یک بار در حالی که در بیمارستان مشغول خدمت بود، در اثر گلولهٔ خمپاره دشمن مجروح شد و چند روزی را بر روی تخت بیمارستان گذراند.
شهید فرهانیان برای مددکاری به خانواده شهدا و رسیدگی به وضعیت آنها به روستاها و مناطق اطراف آبادان میرفت و ضمن کمک به آنها، به کودکان روستایی قرآن آموزش میداد.
این دختر شجاع و با ایمان با وجود آنکه برادرش مهدی تنها 23 روز پس از شروع جنگ تحمیلی به شهادت رسیده بود، در شهر آبادان حضور یافت و به مداوای مجروحان و خدمت به هم نوعان خود در مناطق آسیبدیده از جنگ پرداخت. خواهرِ مریم فرهانیان میگوید:«به ظاهرِ آراسته خیلی اهمیت میداد؛ امّا سعی میکرد نوع پوشش و رفتارش به گونهای باشد که باعث جلب توجه دیگران نشود».
مادر یک شهید از مریم فرهانیان میخواهد که پس از مرگ او در 13 مرداد هر سال بر سر مزار فرزندش برود و برای آن شهید مراسم سالگرد بگیرد. سرانجام در 13 مرداد سال 1363، در حالی که به همراه دو دوستش قصد انجام خواستهٔ آن مادر شهید را داشته، در گلستان شهدای آبادان، مورد اصابت گلوله خمپاره ارتش صدام قرار میگیرد و روح بزرگش به شهدای اسلام میپیوندد. او در زمان شهادت تنها 21 سال داشت. زندگی نامهٔ شهید مریم فرهانیان در کتابی با عنوان «دختری کنار شط» چاپ و نشر شده است.

شما در تصاویر زیر چگونگی حضور زنان و دختران در دوران دفاع مقدس را مشاهده میکنید. برای هر تصویر شرح مختصری بنویسید.
|
........................... |
........................... |
|
........................... |
........................... |
|
........................... |
|
آشنایی با شهدای نوجوان دوران دفاع مقدس
اقشار مختلفی در جریان دفاع مقدس در جبهههای جنگ شرکت داشتهاند. یکی از این اقشار، دانشآموزان و نوجوانان میهن اسلامی بودند که حدود 36000 نفر از آنان جان خود را فدای اسلام و کشور کردند. در زیر زندگی دو نفر از دانش آموزان شهید به اختصار آمده است.
بسیجی شهید مهرداد عزیزاللّهی
دانشآموز شهید «مهرداد عزیزاللّهی» در مهرماه 1346 در شهر اصفهان در خانوادهای مذهبی به دنیا آمد. در گردان تخریب به شهید مهرداد عزیزاللهّی مهندس مین میگفتند و رادیوهای بیگانه از او به عنوان کوچکترین ژنرال تخریب چی یاد میکردند. شبی از شبهای دفاع مقدس، چهره معصومانه مهرداد بر روی صفحه تلویزیون ظاهر میشود. صحبتهایش اما به نوجوان نمیماند. همچون مردان الهی سخن میگوید. امام خمینی (ره) هم آن شب مصاحبه او را از سیما، تماشا میکند و دستور میدهد تا این نوجوان را به محضر او ببرند. امام مهرداد را میبینند و بازوی او را بوسه میزنند و او هم دست امام را میبوسد. شهید «مهرداد عزیزاللّهی» در سال 1365، در عملیات کربلای 4 در جزیره «امالرصاص» به شهادت رسید و جاودانه شد.

شهید زینب کمایی
زینب (میترا) در هشتم خردادماه سال 1346 هنگام اذان مغرب در شهر آبادان به دنیا آمد. او قبل از انقلاب نه تنها نماز و روزهاش ترک نمیشد، بلکه در میان خانواده و دوستانش به رعایت حجاب مشهور بود. پس از پیروزی انقلاب، فعالیتهای زینب به شکل مستمر آغاز شد. او علاوه بر شرکت در کلاسهای مختلف عقیدتی، اخلاقی و دورههای آموزشی بسیج، در اکثر فعالیتهای انجمن اسلامی مدرسه به طور فعال شرکت میکرد. زینب مبارزات وسیع خود را علیه بدحجابی و ضد انقلاب آغاز کرد. با شروع جنگ تحمیلی به اصرار خانواده مجبور به ترک آبادان شد. در تابستان 1360 پدرش در شاهین شهر اصفهان خانهای خرید و خانواده را به آنجا برد. در اسفندماه سال 1360 برای خواندن نماز مغرب و عشاء به مسجد رفت. آن نماز، آخرین نماز زینب 15 ساله بود. وقتی از مسجد برمیگشت منافقان او را به شهادت رساندند. خانواده او بعد از دو روز جنازهاش را پیدا کردند. پیکر او را با 360 شهید عملیات فتحالمبین در گلستان شهدای اصفهان به خاک سپردند.

فعالیت (8) (صفحه 63 کتاب درسی)
درباره قهرمانان دوران معاصر، شهدایی چون محسن حججی (مدافع حرم)، مصطفی احمدی روشن (دانشمند هستهای) و شهید حسن تهرانی مقدم (دانشمند صنعت موشکی) تحقیق و نتیجه را در کلاس ارائه کنید.
|
|
|
|
|
|
|
|
|













